Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Szczecinie

UZASADNIENIE

Zgodnie z art. 505 ⁹ § 1 ¹ kpc apelację w postępowaniu uproszczonym można oprzeć na zarzutach:

1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 505 ¹² § 3 kpc sąd drugiej instancji oddala apelację również wtedy, gdy mimo naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania albo błędnego uzasadnienia zaskarżony wyrok odpowiada prawu. W myśl art. 505 ¹³§ 2 jżeli sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, uzasadnienie wyroku powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Z kolei art. 387§ 2 ¹ kpc w uzasadnieniu wyroku sądu drugiej instancji:

1) wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia może ograniczyć się do stwierdzenia, że sąd drugiej instancji przyjął za własne ustalenia sądu pierwszej instancji, chyba że sąd drugiej instancji zmienił lub uzupełnił te ustalenia; jeżeli sąd drugiej instancji przeprowadził postępowanie dowodowe lub odmiennie ocenił dowody przeprowadzone przed sądem pierwszej instancji, uzasadnienie powinno także zawierać ustalenie faktów, które sąd drugiej instancji uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;

2) wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa powinno objąć ocenę poszczególnych zarzutów apelacyjnych, a poza tym może ograniczyć się do stwierdzenia, że sąd drugiej instancji przyjął za własne oceny sądu pierwszej instancji.

Sąd drugiej instancji nie przeprowadził w niniejszej sprawie postępowania dowodowego, a poza tym przyjął za własne oceny sądu pierwszej instancji. Uzasadnienie niniejsze zgodnie w wyżej przytoczonymi przepisami odnosić się będzie więc wyłącznie do oceny poszczególnych zarzutów apelacyjnych.

Zarzuty pozwanego:

1.  Błędnego ustalenia przez sąd, że przesyłki (w tym wypowiedzenie umowy) doręczone zostały pozwanemu w sposób umożliwiający mu zapoznanie się z ich treścią się z jego treścią.

Zarzut ten należałoby ocenić jako niedopuszczalny z uwagi na okoliczność, ze uchybia ona treści art. 505 ^{( 9)}§1 ^{( 1)} kpc, albowiem dotyczy ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd. Skoro jednak zarzuty zostały sformułowane również względem błędnego zastosowania art. 232 i 233 kpc, sąd okręgowy wskazuje, że dokonana przez sąd rejonowy ocena dowód w postaci książki nadawczej oraz wydruku ze strony poczty polskiej jest prawidłowa. Numer przesyłek wpisany w kratce „szukaj” odpowiada bowiem numerowi przesyłki jaki powstałby po dodaniu do pierwszego numeru przesyłki (vide np. k.66) z pominięciem ostatniej cyfry kontrolnej (2, ) kolejnych numerów porządkowych, co w przypadku przesyłki do A. C. (k. 67), daje numer przesyłki o czterech przedostatnich cyfrach (...) (numer pierwszy cztery przedostatnie cyfry to (...), dodać kolejnych (...) dzielących je od numeru porządkowego (...) pod którym umieszczona została przesyłka do A. C., daje cyfry (...)- jak na k. 69 w kratce). Analogiczny wynik daje utworzenie numeru przesyłki k. 60-64. Kserokopie książki nadawczej wskazują również jednoznacznie adres, na który przesyłka została nadana. Okoliczność, że pozwany korespondencji tej nie odebrał, obciąża jego, a nie powoda.

2.  Zarzut naruszenia art. 385 ¹ kc w związku z art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim.

Zarzut niezasadny. Sąd Rejonowy wyczerpująco uzasadnił swoje stanowisko, które sąd okręgowy w pełni podziela. Dodatkowo wskazać należy, że pozwany poza sformułowaniem w piśmie złożonym dzień przed rozprawą, poprzedzającą wydanie orzeczenia lakonicznego zarzutu, że zaprzecza wszystkim wyraźnie nieprzyznanym wnioskom, twierdzeniom i zarzutom powódki, nie kwestionował stricte sposobu wyliczenia prowizji przez powoda i nie żądał przeprowadzenia dowodów na tą okoliczność przez sąd. Zarzuty pozwanego w tym zakresie sprowadziły się zaś w zasadzie do przytoczenia orzecznictwa innych sądów. Niezrozumiałe jest więc na aktualnym etapie postępowania zarzucanie, że powód takiego wyliczenia nie przedstawił. Sąd natomiast prawidłowo dokonał oceny tych postanowień umownych przez pryzmat wskazanych wyżej przepisów i ustalił, że prowizja ta w okolicznościach niniejszej sprawy winna zostać obniżona o połowę.

3.  Zarzut naruszenia art. 320 kpc.

Zarzut niezasadny. W aktach sprawy poza oświadczeniem pełnomocnika pozwanego przed zamknięciem rozprawy brak jakichkolwiek twierdzeń lub wniosków, które przemawiałyby za uznaniem, że przepis ten winien znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie. Pełnomocnik pozwanego na etapie postępowania przed sądem pierwszej instancji ponownie ograniczył się do przytoczenia orzeczenia innego sądu. Pozwany ma zaś wprawdzie orzeczoną niepełnosprawność, jednakże pracuje, a deklarowane przez niego wydatki są niskie. Od doręczenia pozwanemu pozwu wraz z nakazem zapłaty upłynęło 10 miesięcy i pozwany nie dokonał w tym czasie żadnej dobrowolnej wpłaty, która uwiarygodniłaby jego chęć płatności w ratach. Tymczasem z jego oświadczenia majątkowego wynika, że w tym czasie mógł on zaoszczędzić kwotę około 400 zł miesięcznie, co pozwalałoby mu uiścić jednorazowo zasądzoną kwotę.

4.  Zarzut naruszenia art. 98 kpc.

Pozwany wygrał spór w 52%, powód w 48%. Sąd rejonowy w uzasadnieniu swego orzeczenia zawarł sprzeczne twierdzenia co do rozliczenia kosztów procesu i kosztów sądowych. W rozliczeniu pomiędzy stronami wskazał bowiem, że powód wygrał sprawę w 52%, by następnie taką część brakującej opłaty od pozwu nakazać od niego pobrać, co pozwala na pośrednie ustalenie, że uznał go za stronę przegrywającą w takiej proporcji. Istotnie więc uznać należałoby, że słuszne są zarzuty pełnomocnika pozwanego co do błędu w punkcie IV orzeczenia, albowiem pozwany winien były zapłacić na rzecz powoda, przy skrupulatnym rozliczeniu kwotę 894,24 zł w miejsce zasądzonej kwoty 968,76 zł. Wskazać jendakowoż należy, że pozwany w postępowaniu apelacyjnym poniósł koszty w wysokości 650 zł (opłata od apelacji 200 zł i wynagrodzenie pełnomocnika 450 zł). Przekładając powyższą proporcję na te koszty (przy zerowych kosztach pozwanego), pozwany winien by był zwrócić powodowi kwotę 312 zł, jednakże sąd okręgowy zniósł wzajemnie między stronami koszty procesu. Stąd też sąd okręgowy doszedł do przekonania, że brak podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia.

Zarzuty powoda:

1.  Zarzut naruszenia art. 385 ¹ kc w związku z art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim poprzez błędne przyjęcie, że wynagrodzenie prowizyjne stanowi świadczenie uboczne, a nie główne oraz zasądzenie jedynie jego części.

Zarzut powyższy nie zasługiwał na uwzględnienie. Jakkolwiek sąd rejonowy nie wypowiedział się wprost, czy świadczenie to uznaje za główne czy uboczne w przypadku umowy zawartej przez strony, to niewątpliwe jest w orzecznictwie, że dopuszczalne jest badanie abuzywności tego postanowienia. Poza orzeczeniami przytoczonymi przez pozwanego w apelacji istnieją również orzeczenia o treści przeciwnej. Nie sposób czynić sądowi rejonowemu zarzutu, że wyraził odmienną ocenę prawną od wyrażonej przez pozwanego. Z uzasadnienia sądu rejonowego wynika zresztą pośrednio, że przy ustaleniu wysokości prowizji odwołał się on również do zasad współżycia społecznego (str. 5 uzasadnienia). Ocenę tą podziela sąd okręgowy. Istotnie badając indywidualne okoliczności konkretnej sprawy sąd może dojść do przekonania, iż w tej konkretnej sprawie ustalona prowizja może być uznana za rażąco wygórowaną. Powód nie zaprezentował w apelacji takich argumentów, które mogłyby spowodować uznanie oceny sądu rejonowego w tym konkretnym przypadku za obarczoną tak istotnym błędem, iż wydane przez ten sąd orzeczenie wymaga korekty. Mimo więc, iż co do zasady sąd okręgowy podziela zapatrywanie powoda, iż ustalenie prowizji mieszczącej się w ramach zakreślonych art. 36 a ustawy o kredycie konsumenckim powoduje brak bezprawności takich postanowień umownych, to jednak w okolicznościach konkretnej sprawy może ona podlegać obniżeniu. Tak też uczynił sąd rejonowy, a sąd okręgowy nie znalazł wystarczających argumentów do zmiany orzeczenia w tym względzie.

2.  Zarzut naruszenia art. 385 ¹ kc w związku z art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim poprzez przyjęcie, że ustalone w umowie wynagrodzenie za (...) kształtuje prawa i obowiązki pozwanego w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, podczas gdy łącznie z prowizją i opłatą przygotowawczą koszty te nie przekraczają granic wyznaczonych w art. 36 a ustawy o kredycie konsumenckim.

Zarzut niezasadny. W aktach sprawy brak jakiegokolwiek dowodu, aby pozwany składał wniosek o zawarcie w umowie postanowień dotyczących (...), w szczególności wniosku, na który powołuje się strona powodowa. Nadto pozwany wprost zaprzeczył temu faktowi, a nadto zeznał, że nie był przy zawarciu umowy informowany o tych postanowieniach umownych i nie były mu one wyjaśniane. Konstrukcja przedłożonej umowy wskazuje zaś jednoznacznie na fakt, że jest to jej stały element narzucany konsumentowi. Z tego też względu, przy zaaprobowaniu pozostałych argumentów przytoczonych przez sad rejonowy, których powtarzanie jest zbędne, sąd uznał, że prawidłowo sąd rejonowy oddalił powództwo w tym zakresie.

Mając na uwadze powyższe rozważania, sąd okręgowy obie apelacje oddalił na podstawie art. 385 kpc.

Z uwagi na fakt, że obie apelacje zostały oddalone, a wartość przedmiotu zaskarżenia w obu apelacjach była niemal równa, na podstawie art. 100 kpc sąd odwoławczy zniósł wzajemnie między stronami koszty postępowania apelacyjnego.

O wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu w punkcie trzecim sąd orzekł na podstawie §8 pkt 3 w związku z § 16 ust. 1 pkt 1 w związku z §4 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu.

Monika Rabiega

Zarządzenia:

1.  (...)

2.  (...)

3.  (...)

(...)